Spataderen-en-beenkrampen

SPATADEREN EN BEENKRAMPEN

plantaardige middelen en de bescherming van vaatwanden.

Een grote groep mensen heeft te kampen met spataderen, vooral in de benen en de endeldarm (aambeien). Mensen vanaf middelbare leeftijd, mensen die veel staan en zwangere vrouwen hebben grotere kans om spataderen te krijgen. Spataderen komen vier maal vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en zijn mede erfelijk bepaald. De meest voorkomende symptomen zijn, naast de zichtbaar gezwollen, blauwge­ kleurde aderen aan de oppervlakte: vermoeide benen, krampen, (enkel)oedeem, pijn (als gevolg van krampen of ontstekingen) en bloedingen (aambeien).

Om er voor te zorgen dat het bloed in de juiste richting stroomt, zijn aderen voorzien van klep­ pen, die het bloed slechts in één richting door­ laten. Wanneer de aderen verwijden, bijvoorbeeld door zwakke wanden of een langdurig hoge druk (staand beroep), kunnen deze kleppen hun wer­ king verliezen. Hierdoor neemt de druk verder toe, waardoor de bekende grote 'spataderen' kunnen ontstaan. Door de verstoring van de normale bloedstolling neemt ook het risico van het ontstaan van bloedstolsels (trombose) toe.

Bloedvaten, vooral aderen, hebben een vrij kwetsbare structuur. Beschadigingen kunnen onder meer ontstaan door veroudering, onvol­ doende steun aan de buitenkant van de bloed­ vaten (bindweefsel) en schade door vrije radicalen (roken).

Een aantal (voedings)maatregelen en het ge­ bruik van bepaalde kruidenpreparaten kunnen ondersteuning bieden bij het wegnemen van de oorzaken van spataderen en daarnaast de symp­ tomen of gevolgen van spataderen verlichten.
Bestaande grote spataderen kunnen alleen door een arts worden behandeld.

Algemene maatregelen
Het wordt afgeraden om lang te staan, omdat onder invloed van de zwaartekracht de druk op de aderen toeneemt. Beweging daarentegen, kan bijdragen aan een betere bloedsomloop, waar­ door stolsels minder snel ontstaan.

Overmatige druk op de endeldarm, waardoor aambeien kunnen ontstaan, kan worden ver­ meden door met de voeding voldoende vocht en vezelstoffen in te nemen en door te zorgen voor een evenwichtige darmflora. Overgewicht en roken zijn een belangrijke risicofactor voor het ontstaan van spataderen. Het spreekt voor zich om dit zoveel mogelijk te vermijden.

Bescherming vaatwanden en bindweefsel Schade aan vaatwanden en kleppen is veelal een gevolg van reacties van vrije radicalen in het lichaam. Vrije radicalen zijn kleine, agres­ sieve deeltjes die onder andere vrijkomen bij de verbranding van voeding in het lichaam, waardoor warmte en energie geleverd wordt. Vrije radicalen kunnen schade aan het lichaam toebrengen, maar zijn ook onmisbaar voor tal van levensprocessen. Anti­oxidanten, de naam zegt het al, voorkomen ongewenste oxidatie en daarmee dat vrije radicalen schade aanrichten in het lichaam. Anti­oxidanten waarvan is aangetoond dat deze een beschermende rol spelen in de bloedbaan, vaatwanden en omlig­ gend bindweefsel, zijn: vitamine C, biofl noïden (rutine, hesperidine) en de oligomere proanthocyanidinen (OPC's). Voedingsmiddelen die rijk zijn aan deze stoffen zijn onder meer (bos)bessen, citrusvruchten, uien, knofl gember en groene thee. Inname van een anti­ oxidantencomplex, vitamine C met biofl noïden, of OPC wordt tevens aangeraden.
OPC's zijn anti­oxidanten uit verschillende rijke natuurlijke bronnen, zoals druivenpitten, groene thee, pijnboombast (pycnogenol) en gestandaardiseerde kruidenextracten.

Beenkrampen en pijn
Pijn in de benen kan een aantal oorzaken heb­ ben. De (nachtelijke)beenkrampen kunnen een direct gevolg zijn van spataderen, of daaraan gerelateerd zijn. Krampen kunnen de vaatwan­ den betreffen, de spieren, of een gevolg zijn van slechte doorbloeding. Door voor het slapen extra magnesium te nemen, kunnen krampen veelal worden voorkomen. Inname van het mineraal magnesium (400­800 mg), bij voor­

keur aminozuurgebonden, als bisglycinaat of als magnesiumcitraat, wordt als meest effectief beschouwd.

Magnesiumcitraat is een lichaamseigen vorm van magnesium die ook bij een verminderde spijsvertering goed opgenomen wordt. Vermin­ derde spijsvertering komt veel voor bij ouderen, met name bij vrouwen, als gevolg van aantasting van de maagwand (atrofische gastritis) en bij mensen onder stress.

Plantaardige middelen
Van een aantal kruiden is aangetoond dat deze kunnen bijdragen aan het voorkomen van spat­ aderen of het beschermen van vaatwanden.
Naast de eerder genoemde planten die rijk zijn aan anti­oxidanten, zoals bioflavonoïden en OPC (bosbessen, ginkgo biloba, druivenpitten en pijnboombast) is er onderzoek gedaan naar het gebruik van de paardekastanje.

Paardekastanje
(Aesculus hippocastanum, Eng: horse chestnut seed). De paardekastanje wordt al honderden jaren ingezet ter versteviging van bloedvaatjes. Kastanjes bevatten aescine, een stof die on­
der meer samentrekkend werkt op de wanden van de aderen en als belangrijkste bestand­ deel verantwoordelijk wordt gehouden voor de werking van de plant. Onderzoeken tonen aan dat gebruik van paardenkastanje kan helpen om
bepaalde symptomen van spataderen, zoals pijn, vermoeidheid, gespannen gevoel in de benen, jeuk en zwelling van onderbeen en/of enkels te verminderen.

Andere voedingsstoffen en kruiden
Ook bosbessen (Vaccinium myrthilus), duizend­ blad (Alchilla millefolium), meidoorn (Crataegus oxycantha) en rutine worden traditioneel ge­ bruikt voor het beschermen en versterken van vaatwanden.

Samenvatting en advies
Spataderen en beenkrampen gaan vaak samen. Naast het vermijden van overgewicht en het zorgen voor meer beweging, kan een voeding rijk aan anti­oxidanten en vezelstoffen bijdra­ gen aan het verminderen van vaatwandschade.

Inname van extra anti­oxidanten in de vorm van een hooggedoseerd, breed samengesteld anti­ oxidanten complex, vitamine C met biofl ­ noïden, of pijnboombast (2 capsules dagelijks) is in alle gevallen aanbevolen.
Pijn door spierkrampen kan door extra magne­ sium (400 tot 800 mg) worden verlicht.
Met wetenschappelijk onderzoek is de effectivi­ teit van de paardekastanje aangetoond, bij het voorkomen van spataderen en het bescher­ men van vaatwanden.

Voor meer informatie over spataderen, been- krampen en het gebruik van bepaalde voedings- stoffen, kunt u zich wenden tot uw drogist, reformzaak, natuurvoedingswinkel, of een (natuur)geneeskundige.