Overgewicht

OVERGEWICHT

voedingssupplementen ter ondersteuning van het afslanken.

Overgewicht is in Nederland een sterk toe­ nemend probleem. In alle leeftijdscategorieën neemt het aantal personen met overgewicht toe. Voeding en leefwijze dragen in belangrijke mate bij aan het ontstaan en voortbestaan van over­ gewicht. Alhoewel overgewicht op zich geen probleem hoeft te zijn, is het wel een factor
die bij kan dragen aan een hogere kans op het ontstaan van medische problemen, met name diabetes type II ('ouderdomssuiker').

Wanneer is er sprake van overgewicht
Om na te gaan of er sprake is van overgewicht, wordt gebruik gemaakt van de Body Mass Index (BMI). Deze wordt berekend door het lichaams­ gewicht (in kilogrammen) te delen door het kwadraat van de lichaamslengte in meters. Een voorbeeld: een persoon van 75 kilogram bij een lengte van 1,80 meter heeft een BMI van 75/ (1,80 x 1,80) = 75/3,24 = 23 (afgerond). Bij een BMI van meer dan 25 spreekt men van overge­ wicht, bij een BMI van meer dan 30, van obesitas (ernstig overgewicht).

Oorzaken van overgewicht
De belangrijkste oorzaak van overgewicht is een verkeerde voeding in combinatie met te weinig lichaamsbeweging. De hoge inname van snel opneembare koolhydraten (suikers) en ge­ raffineerde meelproducten, in plaats van lang­ zaam opneembare koolhydraten (o.a. vezelstof­ fen) lijkt hierbij een belangrijke rol te spelen. Bij
een minderheid van de mensen met overgewicht is er een andere oorzaak aan te wijzen, zoals lichamelijke aandoeningen (bijvoorbeeld een te traag werkende schildklier), of bijwerkingen van bepaalde medicijnen.

Het metabool syndroom
Er bestaat een combinatie van problemen, samen het metabool syndroom genoemd, dat een duidelijk negatieve invloed heeft op de gezond­ heid. Deze combinatie bestaat uit overgewicht, met name rond de buikstreek, een verhoogde bloeddruk, een verstoring van de bloedvetten en een verminderde gevoeligheid voor de werking van het hormoon insuline (ook wel insulineresi­ stentie genoemd). Wanneer iemand aan minimaal

drie van de vijf criteria voldoet wordt de diag­ nose metabool syndroom gesteld.

Overgewicht-tabel

Het aantal mensen met het metabool syndroom in Nederland is hoog: in de jaren 90 voldeed 15­22% van de mannen en 9­15% van de vrouwen tot 60 jaar aan de criteria voor het metabool syn­ droom. Van de Nederlanders van 50 tot 75 jaar zonder diabetes of hart­ en vaatziekten voldoet, volgens recente gegevens, zelfs 23% aan de crite­ ria. En van de personen met overgewicht en een verhoogde bloeddruk zelfs 68%. Het metabool syndroom wordt gezien als een 'voorstadium' van diabetes type II, ook wel bekend als 'ouder­ domssuiker'.

Maatregelen bij overgewicht
De eerste maatregel bij overgewicht is het aanpassen van de leefstijl en de voedings­ gewoonten. Vermijden van suikers in elke vorm is de eerste en misschien wel belangrijkste stap, samen met een verhoging van de inname van vezels en gezonde vetten. Meer lichaamsbewe­ ging is eveneens van groot belang. Hierbij wordt geadviseerd om minimaal vier uur per week

een matige inspanning te leveren. In onderzoek is aangetoond dat deze hoeveelheid lichaams­ beweging in combinatie met een gewichtsverlies van 5% de kans op het ontwikkelen van diabetes type II kan halveren bij personen met het meta­ bool syndroom.

Wanneer de oorzaak van overgewicht ligt in lichamelijke aandoeningen, zoals een te traag werkende schildklier, is behandeling hiervan noodzakelijk. Bijwerkingen van medicijnen zijn vaak een groter probleem. Onderzoek heeft uitgewezen dat personen die prednison gebrui­ ken en die hierdoor problemen met de bloed­ suikerspiegel ontwikkelen, geholpen kunnen worden door de inname van 600 µg chroom (als chroompicolinaat) per dag. Gebruik van chroom om de bloedsuikerspiegel te verlagen dient onder deskundige begeleiding plaats te vinden.

Voedingssupplementen en het metabool syndroom
Onderzoek heeft uitgewezen dat het metabool syndroom gepaard gaat met een verstoord oxidant/anti­oxidant evenwicht, waarbij ernstiger afwijkingen gepaard gaan met een grotere belasting aan vrije radicalen. Bij het metabool syndroom wordt aanbevolen extra anti­oxidanten te gebruiken, liefst in de vorm van een anti- oxidantencomplex. Polyfenolen uit zure kers, geelwortel (turmeric), gember en de stof quer­ cetine hebben in onderzoek laten zien in staat
te zijn om deze ontstekingsreactie te vermin­ deren en daarmee de verschijnselen van het metabool syndroom te bestrijden. Cayenne en peper(extracten) kunnen de opname van andere anti­oxidanten aanmerkelijk verhogen.

Voedingssupplementen bij gewichtsverlies Ter ondersteuning van gewichtsverlies kan, naast een dieet, het extract van groene koffie (green coffee) als supplement worden genomen. Van groene koffie is bekend dat het de omzetting van koolhydraten in lichaamsvet kan helpen vermin­ deren. Daarnaast toont een aantal onderzoeken een thermogeen effect van groene koffie; een

verhoging van de lichaamstemperatuur die duidt op een verhoogde verbranding. Het thermogene effect is ook bekend van groene thee. Bepaalde stoffen in groene thee stimuleren de stofwisse­ ling op cellulair niveau; vooral de verbranding van vetten neemt toe.
Zeker wanneer een energiebeperkt dieet wordt gevolgd kan een multi­vitaminen/mineralen­ preparaat wenselijk zijn om tekorten te helpen voorkomen.
Het wordt ten alle tijden aangeraden om naast het gebruik van supplementen ook het dieet en de hoeveelheid lichaamsbeweging aan te passen.

Samenvatting en advies
Overgewicht komt vaak voor in combinatie met een verhoogde bloeddruk, verstoring van de bloedvetten en insulineresistentie; het metabool syndroom. Het metabool syndroom wordt gezien als voorstadium van diabetes type II. Aanpassingen in de leefstijl (meer beweging) en in de voeding (vermijden van suikers, hogere inname van vezels en gezonde vetten) zijn de belangrijkste stappen.
Bij het metabool syndroom is sprake van een grotere belasting van vrije radicalen. Daarom wordt inname van extra anti­oxidanten aangeraden.

Als ondersteuning bij het afvallen kunnen groene koffi en groene thee helpen om de om­ zetting van koolhydraten in lichaamsvet te ver­ minderen. Zowel groene koffi als groene thee kunnen bijdragen aan een hogere verbranding.

Denk bij het volgen van een energiebeperkend dieet aan inname van een multi­vitaminen/­ mineralenpreparaat om eventuele tekorten te helpen voorkomen.

Voor meer informatie over overgewicht of be- paalde voedingsstoffen, kunt u zich wenden tot uw drogist, reformzaak, natuurvoedingswinkel, of een (natuur)geneeskundige.