Kinderen-en-tieners

KINDEREN EN TIENERS

voedingsstoffen voor groei, ontwikkeling en immuunsysteem.

De peuter- en kleuterjaren worden vaak geken- merkt door schijnbaar eenzijdige voeding: 'dat lust ik niet'. Ook de daarop volgende kinderjaren maken ouders zich vaak zorgen om de voeding van de kinderen. Verleidingen als snoep, chips, cola en uitnodigende fastfood restaurants zijn moeilijk te weerstaan en het aanbod in de school- kantines laat meestal ook te wensen over.
Om eventuele tekorten aan voedingsstoffen tegen te gaan kunnen bepaalde voedingssupplementen ondersteuning bieden.

Tekorten voorkomen
Voor kinderen is het offi advies van de ge- zondheidsraad om hen in de eerste jaren dage- lijks 10 µg vitamine D extra te geven. Vitamine D draagt bij aan de opname van bouwstoffen voor het botweefsel en is daarnaast belangrijk voor het immuunsysteem.
Alhoewel dit advies zich beperkt tot kinderen tot en met 6 jaar, komen ook bij oudere kinderen veel tekorten aan vitamine D voor. Bij een recent onderzoek onder Amerikaanse tieners bleek dat bijna een kwart van hen (24,1%) een vitamine D- tekort heeft, waarvan er bij 4,6% sprake was van een ernstig tekort.

De inname van vitamine A is eveneens lager dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.
Vitamine A is ondermeer belangrijk voor het gezichtsvermogen, de weerstand, slijmvliezen en huid. Vis en lever zijn belangrijke bronnen van vitamine A.

Een natuurlijke bron van zowel vitamine A als vitamine D is de van oudsher bekende levertraan- olie. Tegenwoordig is levertraan in capsulevorm verkrijgbaar, waardoor de levertraan niet de 'bekende' bijsmaak heeft waar het vroeger om be- kend stond. Een dagelijkse inname van 1 capsule, kan een tekort aan vitamine A en D helpen aan- vullen.
Ook ijzer, calcium, foliumzuur en zink zijn belang- rijke voedingsstoffen voor de groei, ontwikkeling en het immuunsysteem. Volgens de meest recente voedselconsumptiepeiling ligt de gemiddelde inname van ijzer en zink, met name bij tieners,

onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Zowel bij jongens als bij meisjes is ook de inname van vitamine B-6 (te) gering. Bij een hoge inname van eiwit heeft men meer behoefte aan vitamine B-6. Doordat in Nederland de consumptie van ei- wit (vlees, zuivel) veel hoger ligt dan aanbevolen,
is de lage inname van vitamine B-6 nog relevanter. Vitamine B-6 heeft onder andere een functie in de stofwisseling, het zenuwstelsel en het immuunsys- teem. Van nature komt B-6 voor in tarwe, granen en vlees.

Om eventuele tekorten te voorkomen kan de voe- ding worden aangevuld met een multi-vitaminen/ mineralencomplex (multi). Er zijn zeer veel multi's beschikbaar voor kinderen. Deze multi's kunnen erg verschillen in samenstelling en smaak. Laat u daarom goed voorlichten. Vaak bevatten multi's voor kinderen synthetische toevoegingen zoals kleur- en smaakstoffen, een grote hoeveelheid suiker of kunstmatige zoetstoffen. Ook krijgt een grote groep kinderen veel te veel fosfor binnen (vlees, zuivel, cola). Een teveel aan fosfor kan een goede opname van calcium remmen. Een goede multi zou dus geen fosfor moeten bevatten.
Jongeren vanaf ongeveer 14 jaar kunnen multi's voor volwassenen nemen.

Vetzuren voor de hersenfuncties
Een te lage inname van (meervoudig) onverzadig- de vetzuren, zoals EPA en DHA uit vis, komt in Nederland veelvuldig voor. Visvetzuren zijn van groot belang voor de algehele gezondheid, maar vervullen daarnaast meer functies.
Het omega-3 vetzuur DHA is onder meer van belang voor de ontwikkeling van de hersenen van het kleine kind en het functioneren van de herse- nen op latere leeftijd.
Het wordt daarom aanbevolen om zuigelingen en jonge kinderen dagelijks ongeveer 100 mg DHA extra te geven. Er is zuigelingenvoeding dat al DHA bevat, maar DHA kan ook worden toege- voegd aan de voeding. Een geschikte vorm is DHA dat volgens een gepatenteerd proces gewonnen wordt uit micro-algen (vegetarisch). Deze DHA is gezuiverd en heeft geen visgeur. De capsules met DHA kunnen eenvoudig worden lek geprikt om de

inhoud te mengen met de voeding. Vrouwen die borstvoeding geven kunnen DHA via de moeder- melk doorgeven, door het eten van voldoende vette vis of inname van visoliecapsules of andere DHA bevattende producten.

Concentratie en gedrag
DHA draagt bij aan een betere prikkeloverdracht in de hersenen. Hierdoor staat DHA al enige tijd in de belangstelling op het gebied van concen- tratie en geheugen. Ook is er veel belangstelling voor de relatie tussen ADHD en het gebruik van omega-3 vetzuren EPA en DHA. Alhoewel het onderzoek op dit gebied jong is, heeft de weten- schap tot nu toe wel aangetoond dat kinderen met ADHD vaker een lager gehalte aan MOV in hun bloed hebben. Men kan de voeding aanvullen met DHA in de vorm van een DHA voedingssup- plement, visolie (één capsule per dag) of een DHA rijk oliemengsel.

De spijsvertering
Een evenwichtige darmfl draagt bij aan de gezondheid door de spijsvertering te ondersteu- nen, schadelijke organismen te bestrijden en de barrièrefunctie van de slijmvliezen te vergroten (de weerstand te verhogen). Ook produceert de darmfl spijsverteringsenzymen en vitaminen.

Spijsverteringsproblemen op jonge leeftijd, zoals darmkrampjes, vinden vaak hun oorzaak in een onevenwichtige darmfl Het evenwicht kan hersteld worden met behulp van een darmfl opbouwend preparaat (probioticum) speciaal voor zuigelingen. Uitgebreid, goed gedocumen- teerd wetenschappelijk onderzoek is gedaan met de bacteriestammen B. infantis BB-02TM, B. lactis BB-12® en S. thermophilus TH-4TM. Deze stam- men worden beschouwd als zeer effectief; zeker wanneer zij in combinatie worden toegepast. Een darmfl eparaat voor zuigelingen in poeder- vorm kan gecombineerd worden met borstvoe- ding en wordt opgelost in babyvoeding, melk, vruchtensap of water.

Voor oudere kinderen, die een ander voedingspa- troon hebben, verdient een probioticum met een andere samenstelling de voorkeur. Ook hierbij is de kwaliteit belangrijk. Belangrijker zelfs dan de kwantiteit van de bacteriën. De bacteriestammen dienen maagzuur en gal te overleven om op de juiste plaats, in de darmen, hun werk te kunnen doen.

De weerstand
De huid en slijmvliezen vormen de voornaamste barrière tegen het binnendringen van ziekte- verwekkers. Slijmvliezen bevinden zich bij alle lichaamsopeningen, zoals de neus(holtes), ogen,

luchtwegen en vooral in het spijsverteringkanaal. Het slijmvlies in de darmen is het grootst en komt het meest in contact met 'binnendringers'.
Als de kwaliteit van de slijmvliezen optimaal is, krijgen ziekteverwekkers geen kans: er is dan sprake van een goede weerstand. Dringen de ziekteverwekkers toch binnen, dan zal het im- muunsysteem hen onschadelijk moeten maken. Dit systeem is afhankelijk van heel veel voedings- stoffen, vooral de zogenaamde anti-oxidanten.
Daarom wordt bij verminderde weerstand altijd een multi met voldoende anti-oxidanten aangeraden.

Bij kinderen die vaak ziek zijn, of regelmatig 'kwakkelen', is vaak de barrièrefunctie van de slijmvliezen verminderd. De slijmvliezen staan let- terlijk met elkaar in verbinding. Daarom gebeurt het vaak dat immuunreacties op de ene plek in het lichaam zich voortzetten in andere slijmvlie- zen, zoals de huid, bijholtes en luchtwegen. Een cruciale rol is hierbij weggelegd voor het darm- slijmvlies. Indien het darmslijmvlies niet optimaal functioneert raakt de barrièrefunctie, de weer- stand, ontregeld.

GLA en probiotica voor de weerstand
Een gezonde darmfl en de vetten in de voe- ding kunnen bijdragen aan het goed functioneren van de slijmvliezen. Voor ondersteuning van de darmfl kan een probioticum genomen worden. Daarnaast dient het lichaam te beschikken over de juiste vetzuren. Het omega-6 vetzuur gammali- noleenzuur (GLA) is hierbij het belangrijkst. Deze dient als grondstof voor de aanmaak van de juiste hormoonachtige stoffen (prostaglandines) in het lichaam, die helpen om vele processen te reguleren.

Vaak wordt gedacht dat men via de voeding vol- doende omega-6 vetzuren binnen krijgt. Dit klopt met betrekking tot linolzuur (LA), de voorloper van GLA. Het blijkt echter dat de omzetting van LA naar GLA niet optimaal verloopt, terwijl juist GLA zo belangrijk is voor het lichaam. GLA kan tevens een gunstig effect hebben op hormonale klachten (PMS) en bij huidproblemen (puberpuistjes).

Een rijke bron van GLA is borageolie (Eng: starfl - wer), dat als voedingssupplement verkrijgbaar is. Let ook hierbij goed op de kwaliteit van het product. Een goed GLA-preparaat is afkomstig van koude persing en geteeld zonder gebruik van herbiciden en pesticiden. De aanbevolen dosering van GLA is 300-600 mg.

Voor meer informatie over voedingstoffen die van belang zijn voor de groei, ontwikkeling en het im- muunsysteem, kunt u zich wenden tot uw drogist, reformzaak, natuurvoedingswinkel, of (natuur) geneeskundige.